წინამდებარე პროექტი მზადდება სხვადასხვა ავტორთა სპეციალური (გენეალოგიური, ეთნოგრაფიული და სხვ.) შრომებიდან, საისტორიო დოკუმენტური წყაროებიდან, ჩვენს მიერ მოპოვებული ზეპირი გადმოცემებიდან და აგრეთვე ელექტრონული წერილებით მიღებული ინფორმაციიდან.  ზოგიერთი ლეგენდა და თქმულება ქართველ თავად-აზნაურთა გვარების შესახებ გადმოცემული აქვთ ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილებს იმ თხზულებებში, რომლებიც ცალკეა განთავსებული ჩვენს საიტზე. ამიტომ, წინამდებარე ვებ-გვერდზე აღნიშნულ მასალას არ გავიმეორებთ.

ამ პროექტის მიზანია რაც შეიძლება მეტი თქმულება და ლეგენდა მოვიკვლიოთ ქართულ გვარებზე, ერთად შევკრიბოდ ეს მასალა (რაც დღემდე არ გაკეთებულა), ფართოდ გავავრცელოთ და ხელმისაწდომი გავხადოთ იგი ელექტრონული საშუალებებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სიამოვნებით მივიღებთ და წინამდებარე ვებ-გვერდზე განვათავსებთ თქვენთვის ცნობილ ლეგენდებსა თუ თქმულებებს ქართულ გვარებზე, ლიტერატურიდან თუ ზეპირად თქვენთვის ცნობილ ასეთ ინფორმაციას უშუალოდ თქვენს გვარზე და ა. შ.. გთხოვთ ამ ინფორმაციის გამოგზავნის დროს მიუთითოთ მისი წერილობითი ან ორალური/ზეპირი წყარო(ები). ასეთი წყაროების უქონლობის შემთხვევში მისაღებია აგრეთვე ინფორმაცია მხოლოდ თქვენი სახელისა და გვარის მითითებით.

ჩვენ უკვე გაგვაჩნია მრავალი ასეთი მასალა, რომლებიც ჯერ არ გამოგვიქვეყნებია საიტზე. ამიტომ, ქვემოთ გთავზობთ თქვენგან მისაღები და სასურველი ინფორმაციის ზოგიერთ ნიმუშს: 

ანჩაბაძე და შონია

თავადი კორსანტელი ანჩაბაძე (ანჩიბეია) თავყრილობაზე ან ტრადიციულ ჯარალუაზე, რომელიც მარიამობაზე იმართებოდა, საპატიო ადგილზე იჯდა. მის ირგვლივ თავადის დაახლოებული პირები იყვნენ. მათ შორის გუსარი შონიაც. ერთხელ გუსარს კორსანტელმა პაპიროსი გაუწოდა. გუსარი შეეკითხა: რატომ თავადიშვილები არ მონაწილეობენ მარულაში, ჯირითში ან ლელოს ბურთშიო. კორსანტელმა მიუგო: რაც კარგი ბიჭები გირევიათ, ყველა თავადების ნაბიჭვრებიაო. გუსარმა დაუყონებლივ უპასუხა: “ბატონო კორსანტელ, შეიძლება მართალს ამბობთ მაგრამ იცოდეთ, თავადებს ვინც მდარე ურევია, ყველა გლეხების ნაბიჭვრები ყოფილანო”.

წყარო: ნიკოლოზ ჯომიდავა, 3000 მეგრული გვარსახელი, თბილისი 2001, გვ. 12-13.

kapanaZe

 ზოგიერთი ენაგრძელი (მაგ. სიმონიკა ღავთაძე) ყოველგვარი მეცნიერული დასაბუთების გარეშე მგელიჭამიებს უწოდებს კაპანაძის გვარს. ისე, ჩვენში დარჩეს და მე, სიმონიკა ღავთაძის ადგილზე სხვის გვარს საერთოდ არ ვახსენებდი და შევეცდებოდი საკუთარი გვარის გამოცვლას თუ არა, გადასხვფერებას მაინც. ჩემი მონაცემებით "ღავთაძე" ძაღლის (სავარაუდოა ცოფიანის) ყმუილ-ზმუილთანაა ("ღავთ-ღავთ") დაკავშირებული, კაპანაძეები კი ... თუმცა რაღა დასამალია, მოგეხსენებათ, გლეხები იყვნენ დასაბამიდან, ოროყიანი თოხებით შემკობილ-შეიარაღებულნი. ერთ-ერთი მათგანი გაჯიქებია ბატონს, მასაც დაუსჯია ურჩი ყმა და ორმოში დამწყვდეული მშიერი მგლისათვის ჩაუგდია. გასულა ცოტა ხანი და აყვირებულა საწყალი... მგელი, არიქა, მიშველეთ, შემჭამა ამ ოხერმა, კაპანაძემო. მივარდნენ თურმე მსახურნი და რას ხედავენ, გაურჭვია თავწაწყვეტილი ასანთის ღერი პირში და იჩიჩქნის კბილებს ეს ჩვენი კაპანაძე წითელქუდას გასახარებლად. მგელი კი... ფაფუ... აღარაა მგელი. ჰოო, მართლა იმ ლექსში რომაა - "ვინ შეჭამა მგელი"-ო, ვინ და კაპანაძემ.

ასეა თუ ისე მე დიდად არ მჯერა ამ მოარული ზეპირსიტყვიერებისა, მითუმეტეს, რომ არცერთი ჩემი ნათესავისათვის არ შემიმჩნევია მგელთან პირადად შეხვედრის სურვილი. მაინც რამოდენა დაკვირვება გმართებს კაცს - შეცდა ერთხელ ის ჩემი წინაპარი, შეჭამა მგელი და მისცა მერე სალაპარაკო სიმონიკა ღავთაძეს და მისთანებს. თუმცა ერთხელ მღვდელიც შეცდაო. არც ესაა გასამართლებელი საბუთი - მღვდელი რომ შეცდა, ის კაი საქმეზე შეცდა. თუმცა მე, ალბათ შემრცხვებოდა მგელს რომ შეეჭამა კაპანაძე ...

ნადარეიშვილი

ლეგენდის თანახმად, ნადარეიშვილების წინაპრები ყოფილან იმერელი დიდებულები – აგიაშვილები: დადიანს ტივზე დაკრული ჭაბუკი უპოვია, თავის ნანადირევად ჩაუთვლია და გვარად ნანადირევიშვილი (ნანადირეფისკუა) მიუცია.

წყარო: პაატა ცხადაია, გვარები და გვართა დასახლებანი სამეგრელოში, თბილისი 2000, გვ. 116.

ოშაყმაშვილი

სოფელ მარტყოფში ალიხევის უბანში მცხოვრები ოშაყაშვილების თქმით, ყველა ოშაყაშვილი მარტყოფელია და თბილისშიც აქედან არიან წასულებიო. მათივე გადმოცემით, მარტყოფში ხევსურეთიდან მოსულან ძმები გვარად წიკლაურები და იმ ბატონის სამსახურში ჩამდგარან, რომელსაც სახელად ოშა ერქვა. შემდეგ ამ ძმებს ბატონისაგან თავი გამოუსყიდიათ, ცალკე დასახლებულან და ოშას დიდი სიყვარულის გამო, მისი სახელის უკვდავსაყოფად, ოშას ყმა შვილები ანუ ოშაყმაშვილები დაურქმევიათ. მათი ჩამომავლობა სამი ძმის ბუდობად სახლობს: ჩვენებიაანი, ჩიორაანი და კოდოხაანი.

წყარო: მარიამ ილურიძე, გვარები და “ბუდობები” სოფელ მარტყოფში, თბილისი 1998, გვ. 21-22.

ცერცვაძე

სოფელი „ვაჭევი“. ამ სოფელში 300-ზე მეტი კომლია და ყველა ცერცვაძეა ერთი-ორი ოჯახის გარდა. როგორც სოფელში ამბობენ ჩვენი გვარიც ამ სოფლიდან წარმოიშვა. პატარა ლეგენდაც კი არსებობს: სამი კაკალი ცერცვი ჩაუვარდათ მორებში და ამისთვის მორები გადაალაგესო. სოფელში ბორცვზე ულამაზესი და უძველესი სასაფლაოა. ეკლესიაც არის და შუასაუკუნეების ხანის პატარა საყდრის ნანგრევებიც. ვაჭევი ჭიათურის რაიონშია. მეზობელი სოფლებია „კაცხი“, „რგანი“...

წყარო: მომწერა შალვა ცერცვაძემ 2007 წ. 1 თებერვალს